Elektron hisoblagichdan foydalanish yoʻriqnomasi
Displey qanday tuzilgan, indikatorlar nimani bildiradi, tariflar boʻyicha koʻrsatkichlarni qanday olish va hisoblagich ishini tekshirish — plombalarni buzmasdan va xavfsiz tarzda.
Avvalo xavfsizlik haqida
Hisoblagichni oʻrnatish, ulash, koʻchirish va almashtirishni faqat malakali elektrik bajaradi. Korpusni va klemma qutisining plombalangan qopqogʻini ochmang: uning ostida xavfli kuchlanish bor, buzilgan plomba esa energiya taʼminoti tashkiloti tomonidan eʼtirozga sabab boʻlishi mumkin. Plombalash, roʻyxatga olish va qiyoslash masalalarini hududiy elektr tarmoqlari korxonasida (RES) aniqlang. Bu sahifadagi barcha amallar faqat hisoblagichning old panelidan bajariladi.
Displey va indikatorlar
Zamonaviy elektron hisoblagichlarning aksariyati maʼlumotni suyuq kristalli (LCD) displeyda koʻrsatadi. Unda toʻplangan energiya, amaldagi tarif raqami va xizmat belgilari koʻrinadi. Belgilar toʻplami va ekranlar tartibi har bir ishlab chiqaruvchida oʻziga xos, shuning uchun aniq belgilarni modelingiz pasportidan qarang — u yetkazib berish toʻplamiga kiradi.
Asosiy kattalik — kilovatt-soatlarda (kVt·soat) oʻlchanadigan aktiv energiya. Agar hisoblagich reaktiv energiyani ham hisoblasa, displeyda kvar·soat (kilovar-soat) birligi chiqishi mumkin. Bular turli kattaliklar, koʻrsatkichlarni yozib olishda ularni adashtirmang. Shartnomangiz boʻyicha hisob-kitob uchun qaysi qiymatlar kerakligini RES da aniqlang.
Impuls svetodiodi
Displey yonida odatda isteʼmolga mutanosib ravishda miltillaydigan svetodiod boʻladi. Bir kilovatt-soatga toʻgʻri keladigan miltillashlar soni hisoblagich doimiysi deyiladi va old panelda imp/kVt·soat koʻrinishida yoziladi. Masalan, TE71 MP-1-3 bir fazali hisoblagichi tavsifida doimiy 1000 imp/kVt·soat deb koʻrsatilgan. Yuklama qancha katta boʻlsa, indikator shuncha tez miltillaydi.
Tarif indikatori
Koʻp tarifli hisoblagichlar ayni paytda qaysi tarif amal qilayotganini raqam yoki alohida belgi bilan koʻrsatadi. Tarif zonalarining chegaralari va almashish vaqti hisoblagichni sozlashda belgilanadi. Zonalar qanday ishlashi va ular nima uchun kerakligi haqida koʻp tarifli elektr hisobi maqolasida yozganmiz.
Shildik va markirovka
Old panelda model, zavod raqami, nominal kuchlanish, tok diapazoni, aniqlik klassi va hisoblagich doimiysi yozilgan boʻladi. Bu maʼlumotlar almashtirish uchun model tanlashda yoki RES ga murojaat qilganda kerak boʻladi, shuning uchun ularni oʻrnatishdan keyinoq suratga olib qoʻygan maʼqul.
Koʻrsatkich va tariflarni olish
Bu tartib koʻpchilik elektron hisoblagichlarga mos keladi. Tugma va ekranlar nomini modelingiz pasportidan qarang. Maʼlumotlarni topshirish boʻyicha batafsil qoʻllanma — elektron hisoblagich koʻrsatkichlarini qanday olish maqolasida.
Asosiy ekranni toping
Odatda displey sukut boʻyicha umumiy isteʼmolni — barcha tariflar boʻyicha jami kVt·soatni koʻrsatadi.
Ekranlarni almashtiring
Tariflar boʻyicha koʻrsatkichlar navbatma-navbat chiqadi: avtomatik ravishda, ekranlar orasida pauza bilan yoki paneldagi tugmani bosganda. Bunda plomba va qopqoqlarga tegish shart emas.
Tarif raqamini aniqlang
Qiymat yonida tarif belgisi chiqadi. Topshirishda adashib ketmaslik uchun qaysi raqam qaysi zonaga tegishli ekanini yozib qoʻying.
Yozib oling yoki suratga oling
Butun kilovatt-soatlarni verguldan keyingi oʻndan bir qismlar bilan aralashtirmasdan koʻchirib yozing yoki har bir ekranni aniq suratga oling.
Oldingi davr bilan solishtiring
Joriy va oldingi koʻrsatkichlar orasidagi farq — davr ichidagi isteʼmol. Agar u sababsiz keskin oshgan boʻlsa, hisoblagich ishini quyidagi roʻyxat boʻyicha tekshiring.
Displey va korpus elementlari
Koʻpchilik elektron hisoblagichlarda uchraydigan odatiy elementlar. Ularning joylashuvi va koʻrinishi modelga bogʻliq.
| Element | Nimani koʻrsatadi | Nimaga eʼtibor berish kerak |
|---|---|---|
| Umumiy koʻrsatkich | Barcha isteʼmol, kVt·soatda | Qiymat vaqt oʻtishi bilan faqat oshadi |
| Tariflar boʻyicha koʻrsatkichlar | Har bir tarif zonasidagi isteʼmol | Zonalar yigʻindisini umumiy natija bilan solishtiring |
| Tarif indikatori | Hozir amaldagi tarif | Sutka vaqti va sozlamaga mosligi |
| Impuls svetodiodi | Joriy isteʼmol | Yuklama oshsa, tezroq miltillaydi |
| Doimiy, imp/kVt·soat | 1 kVt·soatdagi miltillashlar soni | Old panelda yozilgan |
| kVt·soat va kvar·soat birliklari | Aktiv yoki reaktiv energiya | Yozib olishda adashtirmang |
| Varaqlash tugmasi | Ekranlar orasida oʻtish | Hamma modellarda ham boʻlmaydi |
| Qopqoqdagi plombalar | Klemma qutisining butunligi | Olib tashlamang va shikastlamang |
| Shildik | Model, raqam, tok, kuchlanish | RES va almashtirish uchun kerak |
Belgilar, kodlar va ekranlar tartibi ishlab chiqaruvchilarda farq qiladi. Aniq belgilarni modelingiz pasportidan qarang.
Hisoblagich ishini tekshirish
Korpusni ochmasdan bajariladigan oddiy tekshiruvlar. Biror narsa shubha uygʻotsa, hisoblagichni qismlarga ajratmang — elektrikka yoki RES ga murojaat qiling.
- Sezilarli yuklamani yoqing, masalan choynak yoki isitgichni: impuls svetodiodi tezroq miltillay boshlashi kerak.
- Yuklama ishlab turganda displeyni kuzating: biroz vaqtdan keyin kVt·soatdagi koʻrsatkich oshishi kerak.
- Barcha jihozlarni yoki shchitdagi hisoblagichdan keyingi guruh avtomatlarini oʻchiring: svetodiod miltillashdan, koʻrsatkichlar esa oshishdan toʻxtashi kerak.
- Miltillash tezligini taxminan hisoblang: 1 kVt yuklamada bir daqiqadagi miltillashlar soni taxminan doimiyning 60 ga boʻlinganiga teng. 1000 imp/kVt·soat uchun bu 17 ga yaqin.
- Displey toʻliq oʻqilishiga ishonch hosil qiling: segmentlar yoʻqolmagan, miltillamaydi, pasportda yoʻq begona belgilar chiqmaydi.
- Koʻp tarifli hisobda tarif indikatori belgilangan vaqtda almashishini tekshiring.
- Korpusni koʻzdan kechiring: yoriqlar, qizish va erish izlari yoʻq, plombalar butun. Kuygan hid kelsa, darhol elektrik chaqiring.
- Aniqlikka shubhangiz boʻlsa, hisoblagichni ochmang. Tekshirish va qiyoslash tartibini RES da aniqlang.
Koʻrsatkichlarni masofadan olish
Koʻplab zamonaviy hisoblagichlar nazoratchi kelmasa ham koʻrsatkichlarni uzata oladi. Buning uchun ikki asosiy aloqa kanali ishlatiladi: mobil tarmoq orqali GSM/GPRS va kuch simlari orqali PLC.
GSM modemli hisoblagichlar maʼlumotni uyali aloqa orqali serverga yuboradi, shuning uchun ularga SIM-karta va barqaror signal kerak. PLC modemli hisoblagichlar esa maʼlumotni elektr tarmogʻi orqali konsentratorga uzatadi, u yerdan maʼlumot hisob tizimiga tushadi. Ikkala holatda ham har bir hisoblagichgacha aloqa kabeli tortilmaydi.
Faqat modemli hisoblagichning oʻzi yetarli emas: maʼlumotni qabul qiladigan tizim kerak, hisoblagich esa unda roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi lozim. Uyingizda masofaviy yigʻish ishlatiladimi, RES da aniqlang. Masofadan olinganda ham displeydagi koʻrsatkichni vaqti-vaqti bilan kvitansiyadagi maʼlumot bilan solishtirib turish foydali. Texnologiyalar farqi GSM va PLC modemli hisoblagichlar maqolasida tahlil qilingan.
Koʻp beriladigan savollar
Elektron hisoblagichda koʻrsatkichni qanday koʻrish mumkin?
Elektr hisoblagichdagi chiroqcha nega miltillaydi?
Displeydagi kVt·soat va kvar·soat nimani bildiradi?
Hamma narsa oʻchiq, hisoblagich esa sanayapti. Nima qilish kerak?
Hisoblagichimning yoʻriqnomasini qayerdan topsam boʻladi?
Hisoblagichni oʻzim ulasam yoki koʻchirsam boʻladimi?
Hisoblagich boʻyicha yordam beramiz
Javob topa olmadingizmi yoki yangi hisoblagich tanlayapsizmi? Har kuni 08:00 dan 22:00 gacha qoʻngʻiroq qiling yoki Telegramʼda yozing — model boʻyicha maslahat beramiz va almashtirish uchun mosini tanlaymiz. Telegramʼda shildik va displey suratini ham darhol yuborishingiz mumkin.